दर्जनौं प्रकाशन छँदा किन केही सीमितका मात्र पुस्तक? प्याब्सन सिरहाको आपती

महेश सिंह लहान – सिरहा नगरपालिकाले नगरभित्रका सबै सामुदायिक तथा संस्थागत विद्यालयमा एकरूप पाठ्यपुस्तक प्रयोग अनिवार्य गरेको छ। नगर शिक्षा समितिको चैत २८ गते बसेको बैठकको निर्णयअनुसार शैक्षिक गुणस्तरमा एकरूपता ल्याउने उद्देश्यले यस्तो व्यवस्था लागू गरिएको हो।
नगर कार्यपालिकाको शिक्षा शाखाद्वारा जारी सूचनामा भनिएको छ, “शैक्षिक प्रणालीलाई प्रभावकारी र समान बनाउन पाठ्यपुस्तकको एकरूपता आवश्यक भएकाले सम्पूर्ण विद्यालयमा तोकिएको पाठ्यपुस्तक मात्र प्रयोग गर्नुपर्नेछ।”
निर्णयअनुसार कक्षा १ देखि १० सम्मका लागि नेपाली, अङ्ग्रेजी, गणित, विज्ञान तथा सामाजिक अध्ययन विषयमा एकरूपता लागू गरिएको छ। सूचनाअनुसार, कक्षा १–५ का लागि ‘त्रिवेणी’ पब्लिकेशनको नेपाली पुस्तक र कक्षा ६–१० का लागि ‘जनक शिक्षा सामग्री केन्द्र’को पुस्तक प्रयोग गर्नुपर्नेछ। अङ्ग्रेजीमा ‘टाइम्स’, गणितमा ‘वेदान्त’, विज्ञानमा ‘विजय पब्लिकेशन’ र सामाजिक अध्ययनमा ‘हिङसोर’को पुस्तक लागू गरिएको छ।
शिक्षा शाखाले विद्यालय व्यवस्थापन समिति, शिक्षक, अभिभावक लगायत सबै सरोकारवालालाई निर्णय कार्यान्वयनमा सहकार्य गर्न आह्वान गरेको छ। नगर प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत बलिराम यादव द्वारा हस्ताक्षरित सूचनामा, तोकिएको मापदण्डअनुसार कक्षा सञ्चालन नगर्ने विद्यालयमाथि आवश्यक कारबाही गरिने चेतावनीसमेत दिइएको छ।
तर, पुस्तक चयनमा पारदर्शिता नदेखिएको भन्दै निजी विद्यालय संगठन (प्याब्सन) सिरहाले भने आपत्ति जनाएको छ। प्याब्सन सिरहाका अध्यक्ष उमेश चौधरीले ‘कमिसन दिने प्रकाशन’का पुस्तक मात्र छनोट गरिएको आरोप लगाएका छन्।
“दर्जनौं प्रकाशनमध्ये कमिसन दिने प्रकाशनको मात्र पुस्तक लागू गरिएको छ,” उनले भने, “शिक्षा सुधार र एकरूपता भन्नुको नाममा आर्थिक प्रलोभन र चलखेलका आधारमा निर्णय गरिएको छ।”
चौधरीका अनुसार निर्णय नगर प्रमुख, शिक्षक, विद्यालय वा अभिभावकसँग कुनै परामर्श नगरी सताकाे अन्त्यमा हठात् सूचनामार्फत लादिएको छ।
नगर प्रमुख नवीन कुमार यादवसँग यसबारे बुझ्न पटकपटक प्रयास गर्दा फोन नउठाएको चौधरीको भनाइ छ। फोन उठे पनि उहाँको तर्फबाट अरू कसैले ‘कार्यक्रममा व्यस्त हुनुहुन्छ’ भन्दै पछि सम्पर्क गर्ने जानकारी दिएको तर पछि सम्पर्क नभएको चौधरीको दाबी छ। प्याब्सनले सूचनाको खारेजीको माग गर्दै आवश्यक परे आन्दोलनमा जानेसमेत चेतावनी दिएको छ।