Nepal BBC
Monday, November 16, 2026
LIVE
  • मुख्य पृष्ठ
  • समाचार
  • राजनीति
  • अर्थ/वाणीज्य
  • विदेश
  • अन्तर्वार्ता
  • खेलकुद
  • स्वास्थ्य
  • जीवन शैली
  • अन्य
No Result
View All Result
  • मुख्य पृष्ठ
  • समाचार
  • राजनीति
  • अर्थ/वाणीज्य
  • विदेश
  • अन्तर्वार्ता
  • खेलकुद
  • स्वास्थ्य
  • जीवन शैली
  • अन्य
No Result
View All Result
Nepal BBC

लघुबित्त खारेजीको माग गर्दै मणिराम ज्ञावालीको विद्रोह

महेश सिंह by महेश सिंह
२०८१ कार्तिक २७, मंगलवार ७:२६
लघुबित्त खारेजीको माग गर्दै मणिराम ज्ञावालीको विद्रोह

Loading

नेपालमा लघुबित्तको इतिहास, ग्रामीण महिलाहरूको शोषण र विद्रोह: न्यायको मागमा देशव्यापी आन्दोलन
नेपालमा गरिबी निवारण र आर्थिक सशक्तिकरणको उद्देश्यले स्थापित लघुबित्त संस्थाहरूको शुरुवातको कथा यथार्थमा पुग्दा, यो व्यवस्थाले ग्रामीण महिलाहरूको जीवनमा उल्टो असर पारेको देखिन्छ। खासगरी ग्रामीण भेगका महिलाहरूको शोषण, उनीहरूलाई झुक्याएर रकम असुली गर्ने र ऋणजालमा फसाउने जस्ता घटनाहरूले हाल लघुबित्त प्रणाली विवादको केन्द्रमा छ।
लघुबित्तको सुरुवात र उद्देश्य
नेपालमा लघुबित्तको सुरुवातको मुख्य उद्देश्य गरिबीमा परेका वर्ग र विशेषगरी महिलालाई सहुलियत ऋण प्रदान गरेर आर्थिक रूपमा सशक्त बनाउनु थियो। ग्रामीण क्षेत्रमा उद्यमशीलता र स्वरोजगारी बढाउने लक्ष्यले साना ब्यवसाय, कृषि, पशुपालन र अन्य स्वरोजगारमुखी गतिविधिहरूका लागि लघुबित्तको अवधारणालाई अघि सारिएको थियो।
वास्तविकता: झुटा आश्वासन र उच्च ब्याजदर
अभ्यासमा, लघुबित्त संस्थाहरूले ग्रामीण महिलाहरूलाई वित्तीय ज्ञान र चेतनाको कमीको फाइदा उठाएका छन्। ऋण दिनु अघि आवश्यक सल्लाह र प्रशिक्षण नदिई महिलाहरूमाथि उच्च ब्याजदरमा ऋण लिने बाध्यता बनाइएको छ। सुरुमा “आर्थिक सशक्तिकरण” को सपना देखाएर रकम दिन सजिलो बनाइन्छ, तर पछि उच्च ब्याजदर र कडा किस्ता प्रणालीको दबाबले महिलाहरूलाई ठूलो आर्थिक समस्यामा फसाइन्छ। यस्तो अवस्थामा ऋण नतिर्न सक्दा महिलाहरू थप ऋण लिन बाध्य हुने गरेका छन्, जसले उनीहरूलाई थप ऋणजालमा फसाउँछ।
ग्रामीण भेगका महिलाहरूको पीडा र शोषणका घटना
देशका ग्रामीण क्षेत्रहरूमा लघुबित्त संस्थाका एजेन्टहरूले महिलाहरूलाई बिना स्पष्ट जानकारी दिएर ऋण दिन र किस्ता नतिर्न सक्दा उच्च जरिवाना लगाउने जस्ता क्रियाकलाप चलाइरहेका छन्। उदाहरणका लागि, लहानकी गीता देवी (नाम परिवर्तन) ले बताएअनुसार, उनले सानो रकम कृषि कार्यका लागि लिएकी थिइन्, तर किस्ता समयमा नतिर्दा उनको ब्याज बढेर मूल रकमभन्दा दोब्बर भएको छ। उनले ब्याज मात्रै तिर्दा पनि ऋण कम नहुँदा अझ ठगिएको अनुभव गरिन्।
न्यायका लागि संघर्ष: विद्रोहको सुरुवात
तीन वर्ष अघि गुल्मीको दरबारधोका गाउँपालिकाबाट मणिराम ज्ञावालीले नेतृत्वमा थालेको लघुबित्तविरोधी आन्दोलन अहिले देशव्यापी बनेको छ। सिरहा, सप्तरी, महोत्तरी, धनुषा र अन्य जिल्लाका पीडित महिलाहरू सडकमा उत्रिएका छन्। सिरहा जिल्लाको लहान बजारमा हालै मात्र सयौं महिलाहरूले “अन्यायपूर्ण ऋण तिर्दैनौं” लगायतका नाराहरू बोकेर प्रदर्शन गरेका छन्।
मधेश प्रदेशका संघर्ष समितिका अध्यक्ष अर्जुन विश्वकर्माको नेतृत्वमा भएको उक्त प्रदर्शनमा, ज्ञावाली प्रमुख अतिथिका रूपमा सहभागी भएका थिए। उनीहरूले सरकारलाई चेतावनी दिँदै भने, “हाम्रो माग पूरा नभए देशव्यापी रूपमा आन्दोलन जारी रहनेछ। हामी कुनै पनि शोषणकारी व्यवस्थालाई स्वीकार गर्न सक्दैनौं।”
प्रमुख मागहरू र आन्दोलनको उद्देश्य
पीडित महिलाहरू र उनीहरूको नेतृत्वमा रहेका अभियन्ताहरूले लघुबित्त संस्थाहरूको कडाइ, पारदर्शिताको कमी र उच्च ब्याजदरको व्यवस्थालाई खारेजी गर्न माग गरेका छन्।

प्रमुख मागहरूमा:
1. उच्च ब्याजदरको खारेजी र सहुलियत ब्याजदरको व्यवस्था
2. कर्जामा पारदर्शिता र स्पष्ट जानकारीको व्यवस्था
3. ऋणी महिलामाथि भइरहेको मानसिक र आर्थिक उत्पीडनको अन्त्य
4. अन्यायपूर्ण किस्ता प्रणालीको पुनः समीक्षा
5. अविलम्ब लघुबित्त प्रणालीको सुधारात्मक नीतिगत व्यवस्था
सरकारलाई चेतावनी: पुनः जनबिद्रोहको तयारी
प्रमुख अतिथि ज्ञावालीले देशव्यापी रुपमा लघुबित्त संस्थाहरूको व्यवस्थापनमा सुधार नभएमा पुनः जनबिद्रोहको सुरुवात गर्ने चेतावनी दिए। “कुनै पनि सुधार आन्दोलनबाट मात्र सम्भव भएको छ,” उनले भने, “यदि सरकार हामीलाई वेवास्ता गर्छ भने हामी फेरि ठूलो संघर्षका लागि तयार हुनेछौं।”
निष्कर्ष: आर्थिक समानता र न्यायको लागि निरन्तरता
लघुबित्त संस्थाहरूले ग्रामीण महिलाहरूलाई सहयोग पुर्याउन थालेका भए पनि, अहिले यो प्रणालीमा ठूलो सुधारको आवश्यकता देखिएको छ। ग्रामीण महिलाहरूको जीवनमा देखिएको यो आर्थिक समस्याले उनीहरूलाई अझ कमजोर बनाइरहेको छ, जसका कारण अब देशभरि एकजुट भई संघर्ष गर्न उनीहरू तयार भएका छन्। यस आन्दोलनले अब सरकारलाई गम्भीर नीतिगत कदम चाल्न प्रेरित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

 

महेश सिंह

महेश सिंह

Related Posts

कानुन बने,दिवस मनाइए,तर दलित अझै विभेदमै: गोलबजारमा उठ्यो राज्यको जवाफदेहितामाथि प्रश्न

कानुन बने,दिवस मनाइए,तर दलित अझै विभेदमै: गोलबजारमा उठ्यो राज्यको जवाफदेहितामाथि प्रश्न

२०८३ जेष्ठ २१, बिहीबार २२:११
जहाँ छोरीलाई पढाउनै चुनौती थियो, त्यहीँबाट देशकै पहिलो चमार महिला अधिवक्ताको उदय

जहाँ छोरीलाई पढाउनै चुनौती थियो, त्यहीँबाट देशकै पहिलो चमार महिला अधिवक्ताको उदय

२०८३ जेष्ठ २१, बिहीबार ११:४५
एसईई उत्तीर्ण १५० विद्यार्थीलाई कुशवाहा समाजद्वारा सम्मान

एसईई उत्तीर्ण १५० विद्यार्थीलाई कुशवाहा समाजद्वारा सम्मान

२०८३ जेष्ठ १९, मंगलवार १६:४८
जलवायु सचेतनाका लागि किसानको पहल, ४८ किसान सहभागी

जलवायु सचेतनाका लागि किसानको पहल, ४८ किसान सहभागी

२०८३ जेष्ठ १९, मंगलवार १५:१५
सिरहा र सप्तरीका महिला किसान जलवायु नेतृत्वका लागि तयार हुँदै

सिरहा र सप्तरीका महिला किसान जलवायु नेतृत्वका लागि तयार हुँदै

२०८३ जेष्ठ १८, सोमबार १६:५८
गणतन्त्र दिवसको अवसरमा रक्तदान कार्यक्रम, ३५ भन्दा बढीले गरे रक्तदान

गणतन्त्र दिवसको अवसरमा रक्तदान कार्यक्रम, ३५ भन्दा बढीले गरे रक्तदान

२०८३ जेष्ठ १८, सोमबार १५:५६
Next Post
कप्तान पूजा महतोको शतकसँगै नेपालको कुवेतमाथि १६५ रनको शानदार जित

कप्तान पूजा महतोको शतकसँगै नेपालको कुवेतमाथि १६५ रनको शानदार जित

“गोलबजारमा वन कार्यालयको गस्ती टोलीद्वारा ९ थान सालको काठ बरामद”

"गोलबजारमा वन कार्यालयको गस्ती टोलीद्वारा ९ थान सालको काठ बरामद"

कुशवाहा समाजका लागि दिपेन्द्र सिंहद्वारा ५० हजारको फोटोकपी मेसिन सहयोग

कुशवाहा समाजका लागि दिपेन्द्र सिंहद्वारा ५० हजारको फोटोकपी मेसिन सहयोग

Discussion about this post

ताजा समाचार

उज्यालो नेपाल पार्टीका अध्यक्ष कुलमान घिसिङ आज लहानको खुट्टीखोलामा छठ पर्वमा सहभागी हुने

उज्यालो नेपाल पार्टीका अध्यक्ष कुलमान घिसिङ आज लहानको खुट्टीखोलामा छठ पर्वमा सहभागी हुने

२०८३ कार्तिक २९, आईतवार ९:५४
गरिबीले रोक्न पाएन बालबालिकाको पढाइ, वडा अध्यक्षले लिए उच्च शिक्षासम्मको जिम्मेवारी

गरिबीले रोक्न पाएन बालबालिकाको पढाइ, वडा अध्यक्षले लिए उच्च शिक्षासम्मको जिम्मेवारी

२०८३ कार्तिक २६, बिहीबार १४:२२
लहानमा विकास कुमार सारडाद्वारा ‘राधे राधे ज्वेलर्स’ सञ्चालनमा, उद्घाटनकै दिन ग्राहकको भीड

लहानमा विकास कुमार सारडाद्वारा ‘राधे राधे ज्वेलर्स’ सञ्चालनमा, उद्घाटनकै दिन ग्राहकको भीड

२०८३ कार्तिक १९, बिहीबार १४:१३
सामाजिक सेवामा सक्रिय डा. कासिन्द्र मेहरा विश्व हिन्दु परिषद् नेपालद्वारा सम्मानित

सामाजिक सेवामा सक्रिय डा. कासिन्द्र मेहरा विश्व हिन्दु परिषद् नेपालद्वारा सम्मानित

२०८३ कार्तिक १९, बिहीबार ९:०५
जसपा नेपाल मधेश प्रदेश समितिका नवनियुक्त सदस्यद्वारा शपथ ग्रहण, निर्वाचनमा राम्रो नतिजा ल्याउने दाबी

जसपा नेपाल मधेश प्रदेश समितिका नवनियुक्त सदस्यद्वारा शपथ ग्रहण, निर्वाचनमा राम्रो नतिजा ल्याउने दाबी

२०८३ कार्तिक १९, बिहीबार ८:१९
धार्मिक पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि विश्व हिन्दू परिषद् नेपालको धार्मिक यात्रा,सलहेश फूलबारीमा टोलीलाई स्वागत

धार्मिक पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि विश्व हिन्दू परिषद् नेपालको धार्मिक यात्रा,सलहेश फूलबारीमा टोलीलाई स्वागत

२०८३ कार्तिक १८, बुधबार ८:४०
सिरहामा कुशवाहा समुदायको शुभकामना आदानप्रदान, एकताबद्ध भएर अघि बढ्नुपर्नेमा जोड

सिरहामा कुशवाहा समुदायको शुभकामना आदानप्रदान, एकताबद्ध भएर अघि बढ्नुपर्नेमा जोड

२०८३ कार्तिक १८, बुधबार ७:४५
जेन्जीलाई तुरुन्तै जागिर, द्वन्द्वपीडितलाई न्याय र रोजगारी खोइ ?’ लहानमा संक्रमणकालीन न्यायबारे छलफल

जेन्जीलाई तुरुन्तै जागिर, द्वन्द्वपीडितलाई न्याय र रोजगारी खोइ ?’ लहानमा संक्रमणकालीन न्यायबारे छलफल

२०८३ कार्तिक १८, बुधबार ६:२१
लहानमा जय महाकाल युवा समूहको निःशुल्क भोजन वितरण महाअभियान सुरु

लहानमा जय महाकाल युवा समूहको निःशुल्क भोजन वितरण महाअभियान सुरु

२०८३ कार्तिक १०, मंगलवार २२:१०

नेपाल बिबिसी मिडिया प्रा.लि. द्वारा संचालित
                     नेपाल बिबिसी
मुख्य कार्यालयः र्कितिपुर, काठमाडौं (नेपाल)

ईमेल:  [email protected]

News Editer:- [email protected]

हाम्रो टिम

प्रबन्धक संचालक : महेश सिंह
सम्पादक : प्रदिप सिंह
प्रविधिक प्रमुख : विजय कुमार
ग्राफिक प्रमुख : दिनेश गडतोला

सम्पर्क

: +977- ९८६५७२५७४३
: +977-९८४२११४८९४

सोसियल मिडियामा

  • हाम्रो बारेमा
  • विज्ञापनका लागि
  • सम्पर्क

© 2022 -All rights reserved to Nepalbbc.com. || Design & Developed by . Nitra Host.

No Result
View All Result
  • मुख्य पृष्ठ
  • समाचार
  • राजनीति
  • अर्थ/वाणीज्य
  • विदेश
  • अन्तर्वार्ता
  • खेलकुद
  • स्वास्थ्य
  • जीवन शैली
  • अन्य

© 2022 -All rights reserved to Nepalbbc.com. || Design & Developed by . Nitra Host.