लक्ष्मीपुर पतारीमा दिगो कृषि र अर्गानिक खेती प्रवर्द्धन अभियान तीव्र

महेश सिंह सिरहा-जलवायु परिवर्तनका कारण कृषिक्षेत्रमा बढ्दै गएको चुनौती न्यूनीकरण गर्ने उद्देश्यले सिरहाको लक्ष्मीपुर पतारी गाउँपालिका वडा नं. ४ मा जनचेतनामूलक र्‍याली तथा अन्तरक्रिया कार्यक्रम सम्पन्न गरिएको छ।

राष्ट्रिय कृषक समूह महासंघ नेपाल (NFGF Nepal) अन्तर्गत सञ्चालित “जलवायु गाउँ, नेपाल (Climate Smart Village Nepal)” परियोजना अन्तर्गत “जलवायु च्याम्पियन युवा परिचालन” अभियानमार्फत हानिकारक कृषि अभ्यास विरुद्ध जनचेतनामूलक र्‍याली आयोजना गरिएको हो।

यस अभियानको मुख्य उद्देश्य स्थानीय समुदायमा भइरहेका हानिकारक कृषि अभ्यासहरू विरुद्ध जनचेतना फैलाउनु तथा दिगो र जलवायु–अनुकूल खेती प्रणालीलाई प्रोत्साहन गर्नु रहेको आयोजकले जनाएको छ। युवा परिचालन रणनीति अन्तर्गत माध्यमिक विद्यालयका विद्यार्थी, स्थानीय कृषक तथा विभिन्न सरोकारवालाहरूलाई एकै ठाउँमा ल्याएर गाउँस्तरमा सामूहिक चेतना अभिवृद्धि गर्ने लक्ष्यसहित कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको थियो।

र्‍यालीमा सहभागीहरूले जलवायु परिवर्तनका असर न्यूनीकरण, वातावरण संरक्षण, रासायनिक विषादीको अत्यधिक प्रयोग नियन्त्रण तथा जैविक खेती प्रवर्द्धनका पक्षमा नाराबाजी गरेका थिए। कार्यक्रममा कृषिमा बढ्दो जलवायु जोखिम, उत्पादनमा परेको प्रभाव तथा दिगो कृषि प्रणालीको आवश्यकताबारे अन्तरक्रिया समेत गरिएको थियो।

जलवायु च्याम्पियन प्रमोद कुमार मण्डलले जलवायु परिवर्तनको असर कम गर्न समुदायस्तरमै व्यवहारिक परिवर्तन आवश्यक रहेको बताए। उनले युवाहरूको सक्रिय सहभागिताले वातावरणमैत्री कृषि प्रणाली विस्तार गर्न सहज हुने धारणा राखे।

कार्यक्रमबारे जानकारी दिँदै फिल्ड अफिसर उमेशनन्दन चौधरी तथा लक्ष्मीपुरपतारीका जेसी अधिकृत रजना श्रेष्ठले जलवायु परिवर्तन अहिले विश्वव्यापी चुनौतीको रूपमा देखा परेको उल्लेख गर्दै स्थानीय तहदेखि नै जनचेतना अभिवृद्धि गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याए।

कार्यक्रममा सहभागी महिला किसानहरूले राष्ट्रिय कृषक समूह महासंघमार्फत आफूहरूलाई ठूलो फाइदा पुगेको बताएका छन्। एक महिला किसानले विषादीयुक्त खाना उपभोगबाट मुक्त हुँदै अहिले आफैंले अर्गानिक तरकारी उत्पादन गर्न सिकेको बताइन्। “महासंघ लागेपछि धेरै कुरा सिक्न पाएँ। अहिले आफ्नै खेतमा अर्गानिक तरकारी उत्पादन गर्छु, तरकारी बेचेर घरपरिवार चलाएकी छु र छोराछोरीको पढाइमा समेत लगानी गरिरहेकी छु,” उनले भनिन्।

स्थानीय कृषकहरूका अनुसार यस्ता कार्यक्रमले गाउँस्तरमा वातावरण संरक्षणसँगै सुरक्षित कृषि उत्पादनतर्फ आकर्षण बढाएको छ। केयर नेपालको आर्थिक सहयोग, राष्ट्रिय कृषक समूह महासंघ नेपालको सहकार्य तथा स्थानीय सरकारको समन्वयमा कार्यक्रम सम्पन्न भएको आयोजकले जनाएको छ।