नवराजपुरमा मैथिली भाषामा शिक्षा: स्थानीय पाठ्यपुस्तक ‘हमर नवराजपुर’ लागू

महेश सिंह सिरहा- नवराजपुर गाउँपालिकाले स्थानीय भाषा र संस्कृतिको संरक्षण तथा प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यसहित कक्षा १ देखि ३ सम्मका विद्यार्थीहरूका लागि मैथिली भाषामा तयार गरिएको पाठ्यपुस्तक ‘हमर नवराजपुर’ औपचारिक रूपमा लागू गरेको छ। यस निर्णयसँगै गाउँपालिकाका २० वटा सामुदायिक विद्यालयमा मातृभाषामा पठनपाठन सुरु भएको छ।

गाउँपालिका अध्यक्ष शिव उदगार यादवका अनुसार शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयको मापदण्ड अनुसार स्थानीय तहले शत प्रतिशत अंकको पाठ्यपुस्तक स्थानीय भाषामा तयार गर्न सक्ने व्यवस्था अनुरूप यो पहल गरिएको हो। उनले भने, “हामीले संविधानले दिएको अधिकार अनुसार मौलिक भाषा, कला र संस्कृतिको संरक्षणलाई प्राथमिकता दिएका छौँ। यो केवल भाषा शिक्षाको कुरा होइन, यो हाम्रो पहिचानको संरक्षण हो।”

‘हमर नवराजपुर’ नाम दिइएको पाठ्यपुस्तकमा नवराजपुर गाउँपालिकाको भूगोल, स्थानीय संस्कृति, परम्परा, जनजीवन, कृषि, पर्यटन, पशुपालन, घरेलु प्रविधि तथा प्रकृतिक सम्पदाजस्ता विषयहरू समेटिएका छन्।
अध्यक्ष यादवले जानकारी दिए अनुसार आगामी शैक्षिक सत्र २०८३ बाट कक्षा ६ सम्म मैथिली भाषामा पठनपाठन विस्तार गर्ने तयारी भइरहेको छ। त्यसका लागि पाठ्यक्रम विकास र छपाइ प्रक्रिया अगाडि बढाइएको छ।
शैक्षिक नवप्रवर्तन र स्थानीय भाषा शिक्षाको सशक्त उदाहरणको रूपमा नवराजपुरको यो कदम अन्य स्थानीय तहहरूका लागि पनि प्रेरणादायी बन्ने विश्वास गरिएको छ।