जहाँ छोरीलाई पढाउनै चुनौती थियो, त्यहीँबाट देशकै पहिलो चमार महिला अधिवक्ताको उदय

महेश सिंह लहान सिरहा – सिरहाको धनगढीमाई नगरपालिका–१३ मा एक समय यस्तो पनि थियो, जहाँ दलित समुदायका धेरै परिवारका छोरीहरूका लागि विद्यालयको ढोका पार गर्नु नै ठूलो संघर्ष मानिन्थ्यो। त्यही समाजकी एक युवती आज कानुन व्यवसायी बनेर नयाँ इतिहास रचेकी छन्।

पूजा रामले नेपाल कानुन व्यवसायी परिषद्ले सञ्चालन गरेको अधिवक्ता परीक्षा उत्तीर्ण गर्दै चमार समुदायबाट देशकै पहिलो महिला अधिवक्ता बन्ने गौरव हासिल गरेकी छन्। उनी मधेसी दलित महिलामध्ये दोस्रो अधिवक्ताका रूपमा समेत स्थापित भएकी छन्।

पूजाको सफलता केवल व्यक्तिगत उपलब्धि मात्र होइन, यो सामाजिक विभेद, गरिबी र अवसरको अभावविरुद्धको संघर्षको परिणाम हो। सीमित आर्थिक स्रोत, सामाजिक चुनौती र जातीय पूर्वाग्रहका बीच उनले कानुन अध्ययन पूरा गर्दै अधिवक्ताको प्रमाणपत्र हात पारिन्।

बाल्यकालदेखि नै समाजमा हुने विभेद र अन्यायलाई नजिकबाट देखेकी पूजाले न्यायको पक्षमा उभिने अठोटका साथ कानुन क्षेत्र रोजेको बताउँछिन्।

“हाम्रो समुदायका धेरै मानिसहरू कानुनी अधिकारबारे जानकार छैनन्। न्याय पाउनुपर्नेहरू नै कहिलेकाहीँ न्यायबाट टाढा छन्। म उनीहरूको आवाज बन्न चाहन्छु,” उनले भनिन्।

नेपालमा दलित तथा सीमान्तकृत समुदायको प्रतिनिधित्व कानुन र न्याय क्षेत्रमै कमजोर रहेको अवस्थामा पूजाको यो सफलता विशेष महत्वको रूपमा हेरिएको छ। कानुन क्षेत्रमा उनको प्रवेशले मधेसका दलित समुदायका युवतीहरूलाई नयाँ सम्भावना देखाएको स्थानीय बुद्धिजीवीहरूको भनाइ छ।

शिक्षा र अवसरको अभावका कारण पछाडि पारिएका समुदायका लागि पूजाको यात्रा प्रेरणाको स्रोत बनेको छ। उनको सफलताले “परिस्थिति होइन, दृढ संकल्पले भविष्य निर्धारण गर्छ” भन्ने सन्देश दिएको छ।

धनगढीमाईकी पूजा राम आज केवल एक अधिवक्ता मात्र बनेकी छैनन्, उनी समाजमा परिवर्तन सम्भव छ भन्ने आशाको प्रतीक बनेकी छन्। उनको यो उपलब्धिले मधेसका हजारौं छोरीहरूलाई आफ्नो सपना पछ्याउन थप हौसला दिएको छ।