योग्यता विवादले रोकियो हर्कट्टी विद्यालयको व्यवस्थापन समिति गठन

महेश सिंह लहान,औरही गाउँपालिका–१ स्थित श्री आधारभूत विद्यालय हर्कट्टीमा विद्यालय व्यवस्थापन समिति (वि.व्य.स.) गठन प्रक्रिया सदस्यहरूको शैक्षिक योग्यताको विषयमा विवाद उत्पन्न भएपछि अन्योलमा परेको छ। समिति गठनमा ढिलाइ हुँदा विद्यालयको प्रशासनिक तथा शैक्षिक गतिविधिमा समेत असर पर्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।

विद्यालय व्यवस्थापन समिति गठनका लागि हालै आयोजना गरिएको अभिभावक भेलामा प्रस्तावित सदस्यहरूको योग्यता सम्बन्धी विषयले चर्चा पाएको हो। प्रचलित व्यवस्था अनुसार व्यवस्थापन समितिका सदस्य बन्न न्यूनतम कक्षा ८ उत्तीर्ण हुनुपर्ने प्रावधान रहे पनि प्रस्तावित केही अभिभावकले उक्त योग्यता पूरा नगरेको भन्दै स्थानीय युवा तथा अभिभावकहरूले प्रश्न उठाएका छन्।

स्थानीयका अनुसार विद्यालयमा २४४ जना विद्यार्थी अध्ययनरत छन्। समिति गठनका लागि प्रस्तुत गरिएको ६१ जनाको नामावलीमध्ये अधिकांश व्यक्तिको शैक्षिक योग्यता सम्बन्धी विषयमा विवाद देखिएपछि प्रक्रिया तत्काल अगाडि बढ्न सकेको छैन।

विद्यालयका निमित्त प्रधानाध्यापक प्रमोद सिंहले विद्यालयमा शिक्षक अभावका साथै व्यवस्थापन समिति गठन नहुँदा विभिन्न प्रशासनिक निर्णय र सुधारका योजनामा कठिनाइ भइरहेको बताए। विद्यालयको शैक्षिक स्तर उकास्न र आवश्यक योजनाहरू कार्यान्वयन गर्न व्यवस्थापन समिति महत्वपूर्ण आधार हुने उनको भनाइ छ।

यता स्थानीय युवाहरूले विद्यालयको नेतृत्व गर्ने निकायमा योग्य र जिम्मेवार व्यक्तिहरूको सहभागिता सुनिश्चित हुनुपर्ने माग गरेका छन्। विद्यालयको भविष्यसँग जोडिएको विषय भएकाले कानुनी मापदण्ड र पारदर्शी प्रक्रियालाई प्राथमिकता दिनुपर्ने उनीहरूको धारणा छ।

स्थानीय सरोकारवालाहरूले विवाद समाधान गर्दै कानुनी व्यवस्था अनुरूप समिति गठन गर्न सम्बन्धित निकायको ध्यानाकर्षण गराएका छन्। उनीहरूका अनुसार विद्यालय व्यवस्थापन समिति गठनको विषय छिट्टै टुंगोमा पुग्न सके विद्यालयको शैक्षिक वातावरण थप व्यवस्थित र प्रभावकारी बन्ने अपेक्षा गरिएको छ।

विद्यालय व्यवस्थापन समिति गठनलाई लिएर देखिएको विवादले ग्रामीण तहमा विद्यालय सञ्चालनमा कानुनी मापदण्डको पालना र समुदायको भूमिकाबारे पुनः बहस सुरु गराएको छ। अहिले सबैको चासो समिति गठन प्रक्रिया कसरी टुंगिन्छ भन्ने विषयमा केन्द्रित भएको छ।